Solitaire Nasıl Oynanır? Klondike Kuralları, Diziliş ve Taktikler

Kısaca

Solitaire’de (Klondike) amacınız, 52 kartın hepsini dört temel desteye taşımaktır. Her temel deste tek bir seriye aittir ve As’tan Papaz’a sırayla dolar. ABD ve Kanada’da yalnızca “solitaire” denince genellikle bu oyun kastedilir. Tek başına oynanan bu tür kart oyunlarına İngilizcede patience da denir; Türkçedeki “pasiyans” sözcüğü de Fransızca patience’tan gelir ve sözlüklerde iskambille açılan bir fal olarak geçer. Bu sayfa oyunu oyna.app’teki Solitaire’de oynandığı gibi anlatır.

1. Kartlar yedi sütuna dağıtılır: birinci sütunda 1, yedincide 7 kart. Her sütunun yalnız en üstteki kartı açıktır: ekranda en altta, öteki kartların önünde duran kart.
2. Kalan 24 kart kapalı olarak çekme destesinde bekler.
3. Sütunlarda her kartın üstüne bir küçük ve öteki renkten bir kart koyarsınız: kırmızı 7’nin üstüne siyah 6.
4. Bir sütunda açık kart kalmayınca sıradaki kapalı kart kendiliğinden açılır.
5. Boşalan sütuna yalnız Papaz (ya da Papaz’la başlayan bir dizi) konur.
6. As’lar temel destelere gider. Her temel destenin üstüne aynı seriden bir büyük kart gelir.
7. Hamleniz kalmayınca desteden kart çekin. oyna.app’te kartlar teker teker çekilir; deste bitince istediğiniz kadar baştan çevrilir.
8. 52 kartın hepsi temel destelere yerleşince oyunu bitirmiş olursunuz.

Diziliş: masada ne nerede?

Yeni bir oyunda kartlar şöyle dağıtılır:

• Boş temel destelerin yerinde serilerinin işareti görünür: soldan sağa kupa (♥), sinek (♣), karo (♦), maça (♠). Bir As yalnız kendi serisinin yerine gider.
• Sütunlar soldan sağa 0, 1, 2 … 6 kapalı kartla başlar. Kapalı kartların çoğu sağdaki sütunlardadır; yedinci sütunda altı tane vardır.
• Sütunda kartlar aşağı doğru, birbirinin üstüne binerek dizilir. Bir kartın üstüne koyduğunuz kart onun önüne, biraz aşağısına gelir. Bu yazıda bir sütunun “en üstteki” kartı, ekranda en altta görünen bu öndeki karttır.
• Telefonu dik tuttuğunuzda yerleşim aynı kalır: deste, açık deste ve dört temel deste üstte bir sırada, yedi sütun altta.

Kartlar: sıra, seri ve renk

İskambilde dört seri (takım) vardır: kupa, karo, sinek ve maça. Her seride 13 kart bulunur. Sıra küçükten büyüğe şöyledir: As, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, Vale, Kız, Papaz. Solitaire’de As her zaman en küçük karttır. Kartların köşesinde şu harfler görünür: A (As), J (Vale), Q (Kız), K (Papaz).

“Öteki renk” şu demektir: kırmızı bir kartın (kupa ya da karo) üstüne siyah (sinek ya da maça), siyah bir kartın üstüne kırmızı kart gelir. Sütunda seri önemli değildir, yalnız renk önemlidir. Temel destede ise renk değil seri önemlidir.

Hamle kuralları

Sütundan sütuna. Bir kartı, bir büyük ve öteki renkten bir kartın üstüne koyabilirsiniz. Siyah 8’in üstüne kupa 7 de karo 7 de gider; sinek 7 ya da maça 7 gitmez.

Dizi taşıma. Bir sütundaki açık kartlar her zaman sıralıdır. Herhangi bir açık kartı tutup üstündeki kartlarla birlikte başka bir sütuna taşıyabilirsiniz. Taşıdığınız dizinin en büyük kartı, yani tuttuğunuz kart, hedefteki kartın üstüne uymalıdır. Tek seferde kaç kart taşıdığınızın sınırı yoktur.

Kapalı kartlar. Bir sütunun açık kartlarının hepsi kalkınca altındaki kapalı kart kendiliğinden açılır. Kapalı karta tıklamanız gerekmez.

Boş sütun. Sütun tamamen boşalırsa oraya yalnız bir Papaz ya da Papaz’la başlayan bir dizi koyabilirsiniz. Başka hiçbir kart boş sütuna inmez.

Temel desteler. Boş temel desteye yalnız kendi serisinin As’ı konur. Sonra aynı seriden 2, 3 ve sırayla Papaz’a kadar gider. Temel desteye kartlar tek tek gider: bir sütunun en üstteki kartı ya da açık destenin üstteki kartı.

Açık deste. Açık destede yalnız en üstteki kart görünür ve oynanır. Bu kartı bir sütuna ya da temel desteye taşıyabilirsiniz; altındaki kart o zaman açılır.

Temel desteden geri dönüş yok. oyna.app’te temel desteye konan bir kart sütuna geri indirilemez. Fikrinizi değiştirirseniz tek yol Geri al düğmesidir.

Kontroller: sürükleme ve çift tıklama

• Bir kartı sürüklerken, bırakabileceğiniz bir yerin üstüne geldiğinizde orası altın rengiyle çerçevelenir. Uymayan bir yere bırakırsanız kart eski yerine döner.
• Bir karta tıklayıp sonra hedefe tıklayarak taşıma yoktur. Kartı sürükleyin.
• Çift tıklama yalnız bir sütunun en üstteki kartında ve açık destenin üstteki kartında çalışır. Kart temel desteye gidemiyorsa hiçbir şey olmaz.
• Otomatik oyna, temel desteye gidebilen kartları, gidebilen kart kalmayıncaya kadar arka arkaya gönderir: sütunların en üstündeki kartları ve açık destenin üstündeki kartı. Bu sırada sütunda açılan ya da açık destede alttan çıkan kart da gidebiliyorsa o da gider. Desteden kart çekmez. Gönderilecek kart yokken düğme kullanılamaz.
• Geri al ile 500 adıma kadar geri gidebilirsiniz. Otomatik oyna’nın gönderdiği kartların hepsi tek Geri al ile geri gelir.

Çekme destesi: tek kart, sınırsız tur

• Desteye her tıkladığınızda bir kart açılır ve açık destenin üstüne gelir.
• Deste bitince yerinde ↻ görünür. Tıkladığınızda açık destedeki kartlar kapanıp desteye döner.
• Sıra karışmaz. Kartlar ilk turdaki sırayla yeniden gelir; yalnız oynadığınız kartlar aradan eksilmiştir.
• Tur sayısı sınırsızdır. Desteyi istediğiniz kadar çevirebilirsiniz.

Bunun önemli bir sonucu var: kartlar teker teker çekildiği için her turda destedeki bütün kartları görürsünüz. Destedeki bir kart hiçbir zaman ulaşılamaz durumda kalmaz; sırası gelene kadar çekmeniz yeter. Oyunun asıl düğümü sütunlardaki 21 kapalı karttadır.

Örnek: ilk dört hamle

Yukarıdaki çizimdeki dağıtımda açık kartlar soldan sağa şöyle: sinek 6, kupa 9, maça As, sinek 8, karo 5, maça Kız, karo 7.

1. Maça As’ına çift tıklayın. As maçanın temel destesine gider; 3. sütunda bir kart açılır.
2. Sinek 8’i kupa 9’un üstüne sürükleyin (kırmızı 9’a siyah 8). 4. sütunda bir kart açılır.
3. Karo 7’yi sinek 8’in üstüne sürükleyin (siyah 8’e kırmızı 7). 7. sütunda bir kart açılır.
4. Karo 5’i sinek 6’nın üstüne sürükleyin (siyah 6’ya kırmızı 5). 5. sütunda bir kart açılır.

Dört hamlede 21 kapalı kartın dördü açıldı. 2. sütunda artık kupa 9, sinek 8 ve karo 7’den oluşan bir dizi var. Sonra açılan kartlara göre devam edersiniz.

Şu iki noktayı da bilmekte yarar var:

• 1. sütundaki sinek 6 ile karo 5’i birlikte karo 7’nin üstüne taşıyabilirsiniz. 1. sütun boşalır. Bunu oraya koyacağınız bir Papaz bulunca yapın; boş sütun yalnız Papaz alır.
• Maça Kız için kırmızı bir Papaz (kupa ya da karo) gerekir. Sütunlarda hamle kalmayınca desteden kart çekmeye başlayın.

Oyun nasıl biter?

• 52 kartın hepsi temel destelere yerleşince oyun biter ve “Fortuna … sürede tamamlandı!” yazar. Oyunun oyna.app’teki adı Fortuna Solitaire’dir.
• Kapalı kart kalmadıysa oyun artık çözülmüştür. Her sütun sıralı olduğu için temele gitmemiş kartların en küçüğü her zaman ya bir sütunun en üstündedir ya da çekme destesinde veya açık destededir. Kartları küçükten büyüğe temele taşıyabilirsiniz. Deste ve açık deste de boşsa Otomatik oyna’ya bir kez basmanız yeter.
• Hamleniz kalmadığında oyun bunu ayrıca söylemez. Geri al ile önceki bir hamleye dönüp başka bir yol deneyebilir ya da Yeni oyun ile yeni bir dağıtım alabilirsiniz.

Süre, hamle sayısı ve sıralama

• Süre ilk hamlenizle başlar. Desteden kart çekmek de bir hamledir. İlk hamleden önce dağıtımı istediğiniz kadar inceleyebilirsiniz.
• Üst çubukta hamle sayısı ve süre görünür (“Hamle: 12 · Süre: 1:05” gibi). Her kart çekişi, her deste çevirişi ve her taşıma bir hamle sayılır.
• oyna.app’te solitaire puanla değil süreyle sıralanır. Oyunu bitirdiğinizde süreniz skor tablosuna gönderilir. Tablonun Bugün, Bu hafta ve Tüm zamanlar sekmelerinin her birinde en kısa süreniz, yani rekorunuz saklanır; kısa süre üstte yer alır. Daha uzun sürede bitirdiğiniz bir oyun rekorunuzu değiştirmez.
• Hamle sayısı sıralamayı etkilemez. Yarıda bıraktığınız oyun skor tablosuna gönderilmez.
• Geri al hamleyi geri alır ama süreyi geri almaz. Yeni oyun süreyi sıfırlar.

Solitaire taktikleri ve ipuçları

1. İlk hamleden önce bakın. Süre işlemeye başlamadan bütün açık kartları ve olası hamleleri görün.
2. Kapalı kart açan hamleyi öne alın. İki hamle arasında kalırsanız, kapalı kart açanı seçin. Seçenekler eşitse kapalı kartı çok olan sütunu açmaya çalışın; başta sağdaki sütunlarda daha çok kart gizlidir.
3. As’ları ve 2’leri hemen temele gönderin. Sütunda hiçbir kart As’ın üstüne konamaz. 2’nin üstüne yalnız As konabilir; As da doğrudan temele gidebilir. Bu yüzden As ve 2’yi temele göndermek size hiçbir şey kaybettirmez.
4. Daha büyük kartları göndermeden önce bir kez düşünün. oyna.app’te temele giden kart geri gelmez. Sütundaki bir kart yalnız üstüne alabileceği iki kart için işe yarar: kırmızı bir 6’nın üstüne yalnız sinek 5 ya da maça 5 gelir. Sinek 5 ile maça 5 zaten temeldeyse kırmızı 6’yı göndermek size hiçbir şey kaybettirmez. Değilse acele etmeyin; kartı sonra da gönderebilirsiniz.
5. Boş sütunu Papaz için açın. Boş sütun yalnız Papaz alır. İki Papaz arasında seçim yapacaksanız sırada bekleyen Kız’a bakın: kırmızı bir Kız siyah Papaz’ın, siyah bir Kız kırmızı Papaz’ın üstüne gider.
6. Desteden sütuna kart indirirken bir amacınız olsun. Destedeki her karta nasılsa ulaşabilirsiniz. Bir kartı sütuna indirdiğinizde, aynı yere gelebilecek ikizinin (aynı sayı, aynı renk) yerini kapatırsınız: siyah 8’e kupa 7’yi indirirseniz karo 7 oraya gelemez. Kartı, üstüne bir şey koyacaksanız indirin.
7. Destenin sırasını aklınızda tutun. Deste her turda aynı sırayla gelir. İlk turda gördüklerinizi hatırlarsanız sonraki turda neyi beklediğinizi bilirsiniz.
8. Otomatik oyna’yı sona saklayın. Düğme, temele gidebilen kart kalmayıncaya kadar gönderir; sütunda işinize yarayacak bir kartı da gönderebilir. Gönderdiklerini tek Geri al ile geri getirebilirsiniz.
9. Sonu hızlı bitirin. Sıralamada süre sayılır. Kapalı kart kalmadıysa oyun çözülmüştür; kalan kartları vakit kaybetmeden temele taşıyın.

Her solitaire oyunu çözülür mü?

Hayır. Bazı dağıtımlar hangi sırayla oynarsanız oynayın bitmez.

Klondike üzerine yapılan bir bilimsel çalışmada, kapalı kartların yerini baştan bilen ve hiç hata yapmayan bir oyuncu için bitirilebilen dağıtımların oranı hesaplandı. Aynı çalışma, temel desteden sütuna kart indirmeye izin verilen ve verilmeyen kuralları ayrı ayrı inceledi. Deste turu her iki durumda da sınırsız.

• oyna.app’in kurallarıyla, kartların hepsini bilseniz bile dağıtımların yaklaşık onda biri bitmez.
• Tek kart çekmek oyunu belirgin biçimde kolaylaştırır: üçer kart çekilen sürümde bitirilebilen dağıtımların oranı %90,2’den %81,5’e iner.
• Kapalı kartları görmeden oynayan biri için bu oranlar bir üst sınırdır. Kartları görmeden kusursuz oynayan birinin kaç dağıtımı bitirebileceği bilinmiyor.

Takıldığınız bir dağıtım o onda birden biri olabilir. Bir süre ilerleyemezseniz Geri al ile başka yolları deneyin; yine olmazsa Yeni oyun ile yeni bir dağıtım alın.

Başka sürümlerde neler değişir?

Klondike’ın kuralları sürüme göre değişir; oyna.app’te şöyle oynanır:

Sütunlarda bir küçük ve öteki renkle dizmek, temel destelerde her seriyi As’tan Papaz’a toplamak ve boş sütuna Papaz koymak ise Klondike’ın standart kurallarıdır.

Oynayarak deneyin

Solitaire’i açın, ilk hamleden önce masaya bir bakın ve kapalı kart açan hamlelerle başlayın. Solitaire’i tarayıcıda, indirmeden ve üye olmadan oynayabilirsiniz.

Bütün kartların baştan açık olduğu bir solitaire isterseniz FreeCell’in nasıl oynandığını okuyun; taş eşleştirmeyi severseniz Mahjong’un kurallarına bakın. Mantıkla çözülen bir bulmaca arıyorsanız mayın tarlasının nasıl oynandığını okuyabilirsiniz.